ದಾವಣಗೆರೆ: ದಾವಣಗೆರೆ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ಬಸಾಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯು ತನ್ನ ಏಕವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ – ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪುಷ್ಯ ಮಾಸದ ‘ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ’ ದಿನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಸುಮಾರು ೫೦-೬೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಶತಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪೂಜೆ ನಡೆದುಬಂದಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ದೇವರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಜಾತ್ರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಆಚರಣೆಯೆಂದರೆ ‘ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯ ಭವಿಷ್ಯ’. ಭಕ್ತರು ದೇವರ ಗದ್ದುಗೆ ಮೇಲೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಪೂಜಾರಿ ಈ ಸಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಹೊನ್ನಲ ಹಳ್ಳದ (ಪುಷ್ಕರಣಿ) ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿಪ್ಪೆಗಳು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದರೆ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಶುಭ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಎಂದೂ, ಮುಳುಗಿದರೆ ಕಷ್ಟ-ಆಪತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ವಿಶ್ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಆನೆಕೊಂಡ ಬಸವೇಶ್ವರ, ಗುರುಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಹಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಸಹ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಭಕ್ತರು. ಜಾತ್ರೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನದ ಸೇವೆಯೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. “ಮಹಿಳೆಯರು ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬರುವಂತಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಷೇಧದ ಹಿಂದೆ “ಮಹಿಳೆಯರು ಬಂದರೆ ಅಪಾಯ ಅಥವಾ ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿ ಮುಂದುವರೆಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
